Renteaftrekbeperking brengt bedrijven in de problemen

Staatssecretaris Frans Weekers van Financiën wil de renteaftrek bij bedrijven met hoge schulden gaan beperken. Dit plan is onderdeel van zijn Fiscale Agenda: zie ook Belastingbelangen van april 2011: Een nieuw belastingstelsel, mean en lean.
Het plan om een excessieve renteaftrek te beperken is een herhaling van zetten: twee jaar geleden werd een soortgelijk plan gelanceerd door de toenmalige staatssecretaris Jan Kees de Jager. Dat voorstel is toen niet doorgezet. Het voorstel roept ook nu weer heftige reacties op. De dagbladpers kopt: ‘Nederlandse bedrijven moeten naar verwachting per jaar meer dan euro 2 miljard extra winstbelasting gaan betalen’ en 'Vastgoed is door Weekers' plan echt de klos'. En inderdaad, voor sommige bedrijven kan de renteaftrekbeperking desastreus uitpakken.
Met name voor overnameholdings. Volgens Weekers’ plan mogen kopers van bedrijven vanaf 2012 de rente niet langer verrekenen met de winst van het overgenomen bedrijf, maar alleen met de ‘eigen’ winst van de overnameholding. Als buitenlandse kopers zo’n holding in Nederland opzetten om een Nederlands bedrijf te kopen, heeft de holding geen winst, en vervalt de renteaftrek. Denk aan private-equitybedrijven zoals de Britse investeerder Lion Capital, de trotse eigenaar van de alom bekende Hema. De koopsom voor dat warenhuis is door Lion voor 92% gefinancierd met leningen. Veel adviseurs in de fusie- en overnamesector vrezen dat buitenlandse investeerders Nederland zullen gaan mijden als deze draconische maatregelen doorgevoerd worden. En dat terwijl die investeerders een belangrijke aanjager zijn van de economische groei in ons land. Gaat Nederland zijn positie op de overnamemarkt hiermee verspelen? Voor de goede orde: de Nederlandse overnamemarkt is groter dan die van Italië en Spanje samen. Nederlandse bedrijven die een bedrijf in Nederland overnemen mogen de rente volgens Weekers’ plan alleen nog maar aftrekken als de lening niet hoger is dan een 'nader gespecificeerde verhouding' tussen het eigen vermogen en de schuld. Gedacht wordt aan een 75%-25% verhouding.
Storend is dat in de Fiscale Agenda met geen woord gerept wordt over een overgangsregeling. Bedrijven die onlangs een onderneming met geleend geld hebben overgenomen kunnen toch moeilijk direct geconfronteerd worden met de renteaftrekbeperking. Als dat toch gebeurt, gaan er bedrijven omvallen. Dat kan de bedoeling niet zijn, ook al omdat de bankensector dan ook een duw krijgt.
Het is met de renteaftrekbeperking voor bedrijven net als met de hypotheekrenteaftrek voor particulieren: een aftrekbeperking is onvermijdelijk, maar die moet wel gefaseerd en economisch verantwoord ingevoerd worden.
Hans Zwagemaker